Türkiye, Antalya'da Birleşmiş Milletler'in COP31 iklim zirvesine ev sahipliği yaparken, plastik atık ithalatı ve bu atıkların çevreye olan etkileri uluslararası kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
Adana sakinleri, geri dönüşüm tesislerinin açık alanda atık yakması nedeniyle ortaya çıkan duman ve küllerin yaşamlarını olumsuz etkilediğini belirtirken, çevreciler ise Avrupa'dan gelen plastik atık ticaretinin durdurulmasını talep ediyor.
Mikroplastik Araştırma Grubu'ndan deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu, plastik atık ticaretini sömürgeliğin yeni bir biçimi olarak tanımlayarak bu ticarete tamamen son verilmesi gerektiğini ifade etti.
Plastiklerin yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğini belirten Gündoğdu, tek kullanımlık malzemelerin geri dönüştürülmeye çalışılmasının maliyetli olduğunu ve Avrupa'nın bu yüzden atıklarını ihraç ettiğini, mevcut koşullarda geri dönüşümün bir yanılsama olduğunu savundu.
Adana'nın dar gelirli mahallelerinden Küçükdikili'de oturanlar, tesislerin düzenli olarak açık alanda atık yakmasına tepki gösterirken, çıkan yangınların sıklıkla kaza olarak nitelendirildiğini dile getirdi.
Mikroplastik Araştırma Grubu verilerine göre Türkiye'deki geri dönüşüm tesislerinde her yıl yaklaşık 200 yangın meydana geliyor.
Ağustos ayında gerçekleştirilen bir protestoda eylemciler, Adana Avrupa'nın çöplüğü değil şeklinde sloganlar attı.
Geri dönüşüm tesisine yakın bir bölgede yaşayan Murat Esin, şikâyetlerini en üst düzeyde yetkililere iletmesine rağmen sonuç alamadığını belirtti.
Esin, AFP'ye yaptığı açıklamada kötü koku ve kül nedeniyle nefes alamadıklarını, bölgede kanser vakalarının arttığını ancak kendilerini kimsenin dinlemediğini söyledi.
Çevre aktivisti Yaşar Gökoğlu da atıkların yakılmasının şirketler açısından en ucuz bertaraf yöntemi olduğunu savundu.
Gökoğlu, dönüştürülemeyen atıklardan ücretsiz kurtulmanın tek yolunun yakmak olduğunu, Avrupalıların atıklarını ayrıştırarak vicdanlarını rahatlattığını ancak atıkların gelip kendilerini zehirlediğini bilmeleri gerektiğini belirtti.
Çevre Bakanlığı açıklamasına göre COP31 sürecinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülük ettiği Sıfır Atık kampanyası Türkiye'nin ana gündem maddeleri arasında yer alacak.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, AFP'ye yaptığı açıklamada, ithal edilen plastik atıkların çevreye zarar vermeden işlenmesi ve atık yönetimi sistemlerinin etkin biçimde denetlenmesi ile izlenebilir olması gerektiğini vurguladı.
Plastik kirliliğiyle mücadele amacıyla Akdeniz ve Ege kıyılarını kapsayan bölgesel toplantılar ağustos ayında düzenlendi. Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda Adana, Mersin, Muğla ve Antalya'da gerçekleştirilen toplantılara kamu, yerel yönetim, sanayi odaları, üniversiteler, STK'lar ve özel sektör katıldı.
Toplantılarda mücadelenin yalnızca deniz temizliğiyle sınırlı kalmayıp karasal kaynaklı atıkların denize ulaşmadan kaynağında önlenmesi gerektiği vurgulandı.
Avrupa Birliği'nin OECD üyesi olmayan ülkelere plastik atık ihracatını yasaklayan düzenlemesinin 21 Kasım'da yürürlüğe girmesi bekleniyor. Türkiye OECD üyesi olduğu için bu düzenleme Türkiye'ye yönelik ihracatı kapsamıyor.
AFP'ye göre bu durum, AB yasağının ardından Türkiye'ye sevk edilen plastik atık miktarının daha da artabileceği yönündeki endişeleri artırıyor.
Gündoğdu, COP31 zirvesinin plastik atık ticaretini bitirmek için önemli bir fırsat olabileceğini ifade etti.
Gündoğdu, atık ticaretine son verilmesi yönündeki çağrının Türkiye'yi bu alanda öncü yapabileceğini ve Sıfır Atık hedefine ancak bu ithalatı bitirerek ulaşılabileceğini kaydetti.