Uluslararası Af Örgütü, 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye'de gerçekleşecek olan 31. Birleşmiş Milletler İklim Konferansı öncesinde ülkedeki derinleşen insan hakları krizinin göz ardı edilmemesi çağrısında bulundu.
Örgüt, Türkiye yönetiminin uzun süredir bağımsız kesimlere yönelik sistematik bir kampanya yürüttüğünü, bu kapsamda gazeteciler, çevre aktivistleri ile LGBTI topluluğu üyelerinin hedef alındığını ve baskıların son dönemde arttığını bildirdi.
Af Örgütü Almanya Genel Sekreteri Julia Duchrow, ortak geleceğin korunmasından bahsedenlerin ev sahibi ülkedeki ağır ihlalleri görmezden gelmemesi gerektiğini belirterek, bir iklim konferansının ancak insanlar özgürce görüş bildirebildiğinde ve barışçıl protesto yapabildiğinde inandırıcı olabileceğini ifade etti.
Rapora göre Türkiye'de muhalif siyasetçiler, gazeteciler ve hak savunucuları siyasi saikli soruşturmalarla karşı karşıya kalırken, ifade, toplanma ve örgütlenme özgürlükleri kısıtlanıyor ve uluslararası mahkeme kararları dikkate alınmıyor.
Örgüt bu durumun örneği olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin tahliye taleplerine rağmen dokuz yılı aşkın süredir cezaevinde tutulan hak savunucusu ve iş insanı Osman Kavala'nın davasına işaret etti.
Ayrıca iklim ve çevre protestolarının da suç sayıldığına dikkat çeken örgüt, çevre aktivisti Esra Işık'ın bir kömür şirketinin arazi kamulaştırmasına karşı katıldığı barışçıl protesto nedeniyle Temmuz 2026'da iki yılı aşkın hapis cezası aldığını aktardı.
Uluslararası Af Örgütü, son haftalarda durumun kötüleştiğini, eylül ayında LGBTI+ hak savunucusu kuruluşlar ile aktivistlere yönelik operasyonlarda 100'den fazla kişinin gözaltına alındığını ve çoğunun tutuklandığını kaydetti.
Türk makamlarının bağımsız seslere ve insan hakları örgütlerine ait binden fazla sosyal medya hesabını engellediği, bunlar arasında Af Örgütü Türkiye'nin X hesabının da bulunduğu belirtilirken, ekim ayında muhalif Halk TV'nin yönetimine el konulması basın özgürlüğüne yönelik ağır bir saldırı olarak tanımlandı.
Örgüt, Haziran 2026'daki Ankara NATO Zirvesi öncesinde uygulanan genel gösteri yasakları ve yüzlerce gözaltının, iklim konferansı sırasında benzer kısıtlamaların yaşanabileceği endişesini artırdığını vurguladı.
Türkiye ile BM arasında imzalanan ve katılımcıları ülkenin kurallarına uymakla ve iç işlerine müdahaleden kaçınmakla yükümlü kılan Ev Sahibi Ülke Anlaşması'nın aktivistler ve gazeteciler üzerinde caydırıcı etki yaratabileceği ifade edildi.
Duchrow, etkili bir iklim mücadelesi için sivil toplumun baskı altında olmaması ve herkesin temel haklarını kısıtlamasız kullanabilmesinin sağlanması gerektiğini belirterek Türkiye hükümetine çağrıda bulundu.