AİHM'den Can Atalay Dosyasında Hak İhlali ve Tahliye Kararı

AİHM'den Can Atalay Dosyasında Hak İhlali ve Tahliye Kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Gezi davası davasında 18 yıl hapis cezası alan ve 25 Nisan 2022 tarihinden bu yana cezaevinde tutulan Türkiye İşçi Partisi Hatay Milletvekili Can Atalay hakkındaki hükmünü bugün duyurdu.

Atalay'ın 2024 yılında mahkemeye yaptığı müracaatı inceleyen AİHM, tutukluluğun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin dört farklı maddesine aykırı olduğuna hükmetti. AİHM İkinci Dairesi, beşinci maddedeki özgürlük ve güvenlik hakkı, ek protokolde yer alan serbest seçim hakkı ile 18. maddedeki sözleşme haklarına yönelik kısıtlamaların öngörülen amaçlar dışında kullanılması yasağının ihlal edildiğini belirledi.

Mahkeme açıklamasında, Atalay'ın derhal salıverilmesi ve görevine iade edilmesi gerektiğini kararlaştırarak Türkiye'yi 32 bin 500 euro manevi tazminat ödemeye mahkum etti.

Kararda, Atalay'ın Meclisteki milletvekilliği görevine başlaması ve vazifelerini yerine getirmesi için gerekli tüm önlemlerin alınması talep edildi. AİHM, Anayasa Mahkemesi kararlarına eksiksiz riayet edilmesinin hukuk devleti bağlamında hayati önem taşıdığını altını çizerek belirtti.

Mahkeme ayrıca, Atalay'ın Mecliste vazife yapmasının önüne geçilmesinin ve vekilliğinin düşürülmesinin hem onun seçilme hakkını hem de seçmen iradesini ihlal ettiğini, tutukluluğun devamının ise Atalay'ı susturma ve çoğulculuğu bastırma hedefi güttüğünü kararlaştırdı.

Söz konusu karar oy çokluğuyla alınırken, Türkiye'nin AİHM hâkimi Saadet Yüksel karara karşı oy verdi.

AİHM hükmünün duyurulmasının akabinde sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Erkan Baş, bütün siyasi partilere ve Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'a çağrıda bulundu.

Kararın dikkat çekici hususlarına vurgu yapan Baş, Anayasa Mahkemesi kararları uygulanmadığı için Can Atalay'ın özgürlüğünü koruyacak yargısal güvenceden yoksun bırakıldığının oybirliğiyle kararlaştırıldığını belirtti ve bir kişinin haklı bulunmasına rağmen kararlar tatbik edilmediği için cezaevinde tutulmasının AİHM tarafından tescillendiğini ifade etti.

Meclis yönetimine çağrıda bulunan Baş, tüm siyasi partiler ile Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'a seslenerek bu hukuksuzluğun derhal bitirilmesi, Can Atalay'ın Meclis kütüğüne kaydının yapılması, tahliye edilmesi ve yemin ederek görevine başlamasının sağlanması gerektiğini dile getirdi.

Can Atalay, Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin Anayasa Mahkemesi'nin ilk ihlal kararını hayata geçirmemesi üzerine avukatları vasıtasıyla AİHM'e müracaat etmişti. Anayasa Mahkemesi 2024 yılında Can Atalay'ın milletvekilliğinin düşürülmesi sürecinin hükümsüz olduğu yönünde karar almış, lakin kararın uygulanmaması sebebiyle Can Atalay cezaevinde kalmaya devam etmektedir.