Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), koronavirüs salgını döneminde bazı meslek dallarında hayata geçirilen aşı zorunluluğu hakkında hükmünü duyurdu. Fransa kaynaklı şikayetleri değerlendiren yüksek mahkeme, bu zorunluluğun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) aykırı bulunmadığına karar verdi.
İki bin yirmi iki senesinde Almanya ile beraber Fransa'da da salgınla mücadele amacıyla sağlık, bakım ve acil durum birimlerinde görev yapanlara aşı mecburiyeti getirilmişti. İlgili sektörlerde çalışanlardan aşı kartlarını ibraz etmeleri talep edilmiş, kurala uymayanların görevden uzaklaştırılabilmesinin önü açılmıştı. Toplumda tartışmalara neden olan uygulama, Almanya'da olduğu gibi Fransa'da da yargıya taşınmış fakat netice alınamamıştı.
Fransa'daki iç hukuk süreçlerinden sonuç elde edemeyen bir devlet hastanesi personeli ile bir itfaiyeci meseleyi AİHM'ye taşıdı.
Söz konusu iki sağlık çalışanı ile itfaiyeci, aşı olmayı reddettikleri sebebiyle geçici olarak görevlerinden uzaklaştırılmış ve bu dönemde ücret alamamışlardı.
Şikayetçiler, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin sekizinci maddesini öne sürerek, aşı mecburiyetinin özel hayata saygı hakkını zedelediğini iddia ettiler.
İtirazlarda AİHS'nin on dördüncü maddesi uyarınca, aşılı ve aşısız sağlık ile acil yardım personeli arasında ayrımcı ve adaletsiz muamele gerçekleştirildiği ileri sürüldü. AİHS'nin sekizinci maddesi özel ve aile yaşamını, on dördüncü maddesi ise ayrımcılığın önlenmesini ele alıyor.
İtfaiyeci gerçekleştirdiği başvuruda ayrıca, Fransız ve yabancı itfaiye erlerine farklı muamele yapıldığını öne sürdü.
Strasbourg merkezli mahkeme dün ilan ettiği kararında, aşı zorunluluğunun AİHS maddelerini çiğnemediğine karar kıldı.
Mahkeme, belirli meslek dallarındaki aşı mecburiyetinin ve bu kurala uymayan kişilerin meslekten men edilme tehlikesiyle karşılaşmasının yasalara uygun olduğunu ifade etti. Yargı organı, Covid-19 benzeri bir salgınla mücadelenin ve dezavantajlı grupların korunmasının devletlerin takdir yetkisinde bulunduğunun altını çizdi.
Bununla birlikte AİHM, koronavirüs aşı zorunluluğu kararını oy birliğiyle vermedi. İsviçreli hakim Andreas Zünd, karara muhalefet şerhi koydu.
Zünd, görevden el çektirilen personelin temel haklarının çiğnendiğine dikkat çekti. Çalışamamalarını ve bu süreçte gelir elde edememelerini aşırı katı bir önlem olarak tanımlayan Zünd, bazı hallerde bu kişilerin geçim kaynaklarının büyük bir tehlikeye maruz kaldığını kaydetti.
Daha yumuşak önlemlerin de uygulanabileceğini savunan Zünd; misal olarak kişisel koruyucu donanım kullanımı, riskli gruplarla etkileşimin azaltılması ya da tazminat verilmesi gibi alternatiflerin altını çizdi. AİHM hakimi, Fransa yönetiminin bu alternatif tedbirleri yeterince incelemediğini belirtti.

