Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesindeki Soğuksu Milli Parkı sınırları içinde yaşayan iki bozayı silah kullanılarak öldürüldü ve Tarım ve Orman Bakanlığı konuyla ilgili inceleme başlatıldığını duyurdu.
Söz konusu ayıların son dönemde yerleşim alanlarına gelerek yiyecek aradığına dair videolar sosyal medyada yayılmıştı.
Show TV kanalının 21 Kasım tarihli ana haber bülteninde, artan şikayetler sonrasında Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından olası bir saldırı riskine karşı bu ayıların ikisinin vurulmasının kararlaştırıldığı aktarıldı.
Alınan bu karar kamuoyunda huzursuzluk yarattı.
Doğa Derneği, milli parklarda avlanma ile alana ateşli silahla girmenin yasak olmasına rağmen bu olayın meydana gelmesine tepki gösterdi.
Dernek, failin hapis cezasına çarptırılması ve yaban hayatını koruyacak caydırıcı müeyyidelerin yürürlüğe konulmasını talep etti.
Bozayılar, Türkiye'nin de imzacısı olduğu Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi yani Bern Sözleşmesi çerçevesinde koruma altındaki türler arasında bulunmaktadır.
Kara Avcılığı Kanunu hükümleri gereğince korunan yaban hayvanlarının avlanması yasaktır.
Bilimsel araştırmalar, son yıllarda ayıların insan yerleşimlerinde daha sık görülmesini yaşam alanı kaybı ile gıda kaynaklarının azalmasına bağlamaktadır.
Bakanlık ne açıkladı?
Tarım ve Orman Bakanlığı, 22 Kasım tarihinde yayımladığı yazılı beyanında iki bozayının ateşli silahla vurularak öldürüldüğünü teyit etti ve olayla ilgili idari soruşturma açıldığını bildirdi.
Teftiş Kurulu'nun görevlendirildiğini ifade eden bakanlık, olayda hatası veya kusuru tespit edilenler hakkında gerekli yasal işlemlerin tatbik edileceğini kaydetti.
Bakanlık, yavru ayıların bulunması ve koruma altına alınması amacıyla sahadaki personelinin çalışmalarını sürdürdüğünü ilave etti.
Tepkiler ne oldu?
Doğa Derneği, bir ayının yerleşim yerlerinde görülmesinin yalnızca bir güvenlik meselesi olarak ele alınmasının, bu durumun arka planındaki sebeplerin göz ardı edilmesine yol açtığını dile getirdi.
Dernek tarafından 20 Kasım tarihinde yapılan açıklamada, Türkiye sınırları içindeki ayı popülasyonunun 3.400 ile 4.000 birey arasında olduğu tahminine yer verildi.
Bununla birlikte düzensiz yapılaşma, madencilik faaliyetleri, ağaç kesimleri ile yol ve baraj projeleri sebebiyle yaşam alanlarının parçalandığı, besin kaynaklarının azaldığı vurgulandı.
Bu durumun neticesinde ayı ile insan karşılaşmalarının sıklığının arttığı ifade edildi.
Dernek, yaban hayvanlarına karşı işlenen suçların cezai karşılıklarının artırılması ve yaban hayatının anayasal güvenceye kavuşturulması çağrısında bulundu.
Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi, koruma altındaki hayvanların yaşam alanlarında katledilmesinin kabul edilemez olduğunu bildirdi.
Merkezin açıklamasında, kamusal kurumların koruma ödevini kaldıran veya bu ödevle çelişen uygulamalara hukuki dayanak oluşturamayacağı belirtildi.
Bir hayvanın öldürülmesine yönelik idari kararın, ilgili müdahaleyi tek başına hukuka uygun kılmayacağı da vurgulandı.
Baro, hadisenin tüm boyutlarıyla soruşturulmasını talep etti ve hukuka aykırı bir durumun tespiti halinde sorumlular hakkında başlatılacak adli ile idari süreçleri yakından takip edeceğini duyurdu.
Habitat kaybı ve besin bulamama
Bozayı, Türkiye'de yaşayan tek ayı türü olup ülkenin en büyük etçil memelisi konumundadır.
Karadeniz, Doğu Anadolu ile Akdeniz'in bazı dağlık sahalarında yaşayan bu tür; ormanlar, makilik alanlar ile yüksek rakımlı yerlerde yaşamını sürdürmektedir.
Son zamanlarda madencilik çalışmaları, ulaştırma ve enerji projeleri, ormansızlaşma ile düzensiz yapılaşma neticesinde bozayıların yaşam sahaları daralmaktadır.
Nisan 2025 tarihinde yayımlanan akademik bir araştırmaya göre Türkiye coğrafyasının yaklaşık yüzde 17'si halen bozayılar için uygun yaşam alanı niteliğini taşımaktadır.
Fakat iklim krizi ve antropojenik etkiler neticesinde bu alanların 2050 yılına kadar yüzde 40 ile 48 oranında, 2070 yılına kadar ise yüzde 40 ile 67 oranında daralabileceği tahmin edilmektedir.
Araştırmacılar, bozayıların ilerleyen süreçte daha kuzeydeki bölgelere ve daha yüksek rakımlara çekilmek zorunda kalacağını ifade etmektedir.
Çalışmayı yürüten uzmanlar, son dönemde ayıların yerleşim yerlerinde daha yoğun görülmesini habitat kaybı ile besin kaynaklarındaki düşüşle ilişkilendirmektedir.
Doğal yaşam alanlarının muhafaza edilmesi, korunan sahaların genişletilmesi ve habitatlar arasındaki ekolojik koridorların güçlendirilmesi, bozayıların Türkiye'deki geleceği açısından en kritik koruma tedbirleri arasında gösterilmektedir.

