Antalya'daki COP31 Zirvesi'nde Uzlaşma Sağlanamadı ve Görüşmeler Uzadı

Antalya'daki COP31 Zirvesi'nde Uzlaşma Sağlanamadı ve Görüşmeler Uzadı

Antalya'da gerçekleşen 31. Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi kapsamındaki müzakereler bugüne kadar devam etti.

İki haftayı aşkın süredir devam eden müzakerelerde yaklaşık 200 ülke hâlâ ortak bir metin üzerinde uzlaşmaya varamadı. Normal şartlarda dün tamamlanması öngörülen zirve, üzerinde mutabakata varılan yeni bir karar taslağı sunulamadığı için uzatıldı ve kapanış oturumunun ne zaman yapılacağı henüz netleşmedi.

Heyetler geceyi müzakere masasında geçirirken, zirveye başkanlık eden Avustralya üçüncü taslak metin üzerinde mesai harcıyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Cuma akşamı gerçekleştirilen genel kurulda yalnızca bazı teknik düzenlemelerin kabul edildiğini duyurdu. Kurum, delegasyonlara seslenerek, "Bitiş çizgisine yakınız ama henüz orada değiliz" açıklamasını yaptı ve "Dünya bu salondan iyi haberler bekliyor" çağrısında bulundu.

Kurum'un konuşması esnasında salonda bulunan ve boynuna sembolik olarak kırmızı bir idam ipi takan bir protestocu, "Geleceği öldürüyorsunuz!" şeklinde bağırdı. Bu kişi BM güvenlik personeli tarafından dışarı çıkarıldı.

Hafta başında yayımlanan ilk taslak metin, fosil yakıtlardan daha hızlı bir şekilde vazgeçilmesi yönünde çağrılar içeriyordu. Suudi Arabistan başta olmak üzere enerji üreticisi ülkeler bu tür çağrılara şiddetle karşı çıkıyor. Perşembe günü paylaşılan ikinci taslak metinde ise fosil yakıtlara yönelik tüm ibarelerin çıkarıldığı görüldü.

Almanya, Avrupa Birliği, küçük ada devletleri ile bazı Güney ülkeleri, fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhüdünün karar metninde yer almasını talep ediyor. Avrupa Birliği, güncellenen taslağın zirveyi "bir fosil yakıt zirvesine dönüştürme riski taşıdığını" savunurken; Fransa, Panama ve Solomon Adaları'nın da dahil olduğu 12 ülke Cuma günü ortak bir mektup yayımladı.

Söz konusu mektupta, nihai anlaşmada "fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik net bir ifadeye" yer verilmesi istendi. Panama, bu adımın atılmaması durumunda müzakere sürecinden çekilebileceğini bildirdi.

Taslak metin, küresel ekonominin elektrifikasyonuna yönelik de bir hedef barındırıyor. Buna göre elektriğin nihai enerji talebi içindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35 seviyesine çıkması öngörülüyor. Zirvenin ev sahipliğini üstlenen Türkiye ve Avustralya bu hedefi destekliyor.

Ancak metinde, yeni elektrik üretiminin yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması gerektiği yönünde bir ibare bulunmuyor. Bu durum bazı ülkelerin hedefin "temiz" olması yönündeki taleplerini dile getirmesine yol açıyor.

Son taslak, küresel ısınmada 1,5 derece sınırının yakın zamanda aşılacak olmasından "derin endişe" duyulduğunu aktarıyor. Isınma miktarının bu eşiğin altına en kısa sürede çekilmesi çağrısı ise bu endişeye rağmen metinden çıkarıldı.

İklime uyum çalışmaları için hedeflenen 120 milyar dolarlık kaynağın da metinden çıkarılması tepkileri artırdı. Tepkisini sert sözlerle dile getiren Gana Çevre Bakanı Zanetor Agyeman-Rawlings, "Buraya dilenmeye gelmedik" dedi.

Gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ekonomilerin iklim finansmanı taahhütlerini yerine getirmediklerini ifade ediyor.

Avustralya İklim Bakanı ve müzakere başkanı Chris Bowen, taraflar arasındaki mekik diplomasisini "iş bitene kadar" sürdüreceğini belirterek, tarafların pozisyonlarının "güçlü" olduğunu ancak kimsenin kendisine "Pes edelim, eve gidelim" demediğini kaydetti.

Zirvelerin süresinin uzaması BM iklim görüşmelerinde sıkça görülen bir durumdur. Almanya adına müzakereleri yürüten Çevre Bakanı Carsten Schneider Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Pazar gününe kadar vaktim var" değerlendirmesinde bulunmuştu.