Almanya, Hollanda, Avusturya, Yunanistan ve Danimarka, Afrika ülkesi Ruanda'da bir göçmen sınır dışı merkezi açma planlarını duyurdu.
Merkezin amacı sınır dışı sayılarını artırmak ve düzensiz göçü azaltmak olarak açıklandı.
Açıklama Hollanda ve Danimarka hükümetleri tarafından yapıldı.
Buna göre beş ülke, Ruanda'da 2027 yılında transferleri kabul etmeye hazır bir geri dönüş merkezini finanse edecek.
Söz konusu ülkeler, bu planın kendi topraklarında yasa dışı yollarla bulunan ve sınır dışı edilmesi gereken göçmenleri kapsayacağını belirtti.
Hollanda hükümeti, sınır dışı edilecek kişilerin kendi ülkelerine gönderilemediği durumlarda bu merkezin bir alternatif oluşturacağını ifade etti.
İlgili ülkeler, sınır dışı edilenlerin ya Ruanda toplumuna entegre olabileceklerini ya da kendi ülkelerine dönebileceklerini açıkladı.
Plan, söz konusu beş ülkede kalabilmek için tüm yasal yolları tüketmiş olanları kapsayacak.
İngiltere Başbakanlık Ofisi Birleşik Krallıkın bu plana dahil olma ihtimalini dışlamadı ve süreci ilgiyle takip edeceklerini belirtti.
İngilterenin Ruanda'yla geçmişte yaptığı benzer bir anlaşmada, iltica başvuruları değerlendirilirken mültecilerin bu ülkelerde kalmasını içeriyordu.
Hukuki itirazlar sonucu bu plan hayata geçirilemedi. Ardından iki yıl önce iktidara gelen İşçi Partisi tarafından da plan iptal edildi.
Planı duyuran Avusturya Şansölyesi Christian Stocker, bu adımla Avrupadaki sığınma sistemleri üzerindeki yükü hafifletmeyi ve insan kaçakçılarının Akdeniz rotasını durdurmayı amaçladıklarını söyledi.
Hollanda hükümeti tarafından yapılan yazılı açıklamada, ilk aşamada yalnızca bekar erkeklerin geri gönderileceği belirtildi.
Hollanda özelinde ise, öncelikle, Ruanda ile aynı bölgedeki ülkelerden gelenlerin kapsama alınacağı kaydedildi.
Ruanda'ya gönderilenler toplumla bütünleşme imkanına sahip olacak, yani oturma izninin yanı sıra eğitim, sağlık hizmetleri, iş gücü piyasası ve hukuk sistemine erişim hakları bulunacak.
Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta, ülkesinin Avrupalı ortaklarıyla birlikte çalışarak göçmenler için güvenli, yasal ve onurlu bir çözüm sunmaya kararlı olduğunu belirtti.
Beş AB üyesi ülke, göçmenleri birlik sınırları dışına göndermenin, AB mevzuatına ve uluslararası hukuka uygun olduğunu iddia ediyor.
İnsan hakları kuruluşları ise mültecilerin haklarının ihlal edilebileceğini söylüyor.
Anlaşma, AB'de birlik dışında gönderme merkezleri açılabilmesine izin veren bir kural değişikliğiyle mümkün olabildi.
AFP Haber Ajansına konuşan diplomatik kaynaklar, pilot uygulama kapsamında ilk olarak 100 kadar kişinin Ruanda'ya yerleştirileceğini ve her bir ülkeden 20 kadar mültecinin gönderileceğini söyledi.
AB ülkeleri merkezin gelecek yıl faal olmasını umuyor. BM'ye bağlı Uluslararası Göç Örgütünün de IOM yardımcı bir rol oynayabileceği belirtiliyor.
IOM'dan bir sözcü, IOM'un karmaşık durumlardakiler de dahil, göçmenlere yardım etme bağlamında uzun bir geçmişi var dedi.
Sözcü, Dönüş merkezleri ya da benzer mekanizmalarla ilgili planlar konusunda bazı AB ülkeleriyle görüşmeler yaptıklarını doğruladı.
Bazı AB üyesi ülkelerin hükümetleri, seçimler yaklaştıkça, göçü nasıl denetim altına alacakları üzerinden kampanya yürütüyor.
Güvenlikle endişeleri, ekonomik sıkıntılar ve iktidardaki partilerden duyulan hayal kırıklığı, göçmenlere yönelik tutumların değişmesinde büyük rol oynadı.
İnsan Hakları İzleme Örgütünün kıdemli Afrika araştırmacısı Clementine de Montjoye, Ruanda'nın seçilmesinin endişe verici olduğunu belirtti.
Montjoye Ruanda'nın muhalefete baskı, keyfi gözaltılar, gözaltında kötü muamele ile anıldığını ve komşu Demokratik Kongo Cumhuriyetindeki silahlı grupları desteklediğini ifade etti.
Örgüt yetkilisi Bir sınır dışı etme programına ev sahipliği yapması için Ruanda'ya para ödemek, yalnızca sınır dışı edilenlerin acı çekmesine ve zarar görmesine yol açmakla kalmayacak, aynı zamanda hem ülke içinde hem de dışında ciddi insan hakları ihlallerinden sorumlu bir hükümete finansman sağlayacak ve siyasi bir koz verecek dedi.
Bağımsız bir Avrupa Birliği kurumu olan Temel Haklar Ajansı, geri dönüş merkezi olarak hizmet verecek herhangi bir üçüncü ülkenin temel haklara saygı göstermesi gerektiğine açıkladı.
Kuruluş buna, insanların ciddi bir zulüm riskiyle karşı karşıya kalacakları ülkelere gönderilmemesinin de dahil olduğunu savundu.
Ajans, refakatsiz çocukların da geri dönüş merkezlerine gönderilmemesi gerektiğini belirtti.
Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Kurumuna göre, bu yılın ilk 10 ayında AB'ye yaklaşık 110 bin düzensiz göçmen girdi. Bu da bir önceki yıla kıyasla yüzde 29'luk bir düşüş anlamına geliyor.

