Avrupa'da Sağlık İzinlerinin Ekonomik Bedeli: Yıllık Kayıp 810 Milyar Euroyu Buluyor

Avrupa'da Sağlık İzinlerinin Ekonomik Bedeli: Yıllık Kayıp 810 Milyar Euroyu Buluyor

Yayımlanan yeni bir rapora göre, Avrupa'da yaşayan ortalama bir birey, sağlık problemleri sebebiyle her yıl yaklaşık üç hafta boyunca işine ara veriyor.

Bu durum, Avrupa Birliği genelindeki toplam çalışma kapasitesinin yüzde 6'sına tekabül ederken, iş gücü maliyetlerinde yıllık yaklaşık 540 milyar euroluk bir kayba yol açıyor. Environment and Public Health Institute tarafından hazırlanan çalışma, bu miktarın 2025 yılındaki AB gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 2,9'una denk geldiğini belirtiyor.

Buna rağmen söz konusu rakamlar; kanser, ruh sağlığı sorunları ve viral enfeksiyonlar gibi hastalıkların yarattığı ekonomik etkinin sadece bir kısmını kapsıyor. Raporda, mevcut hesaplamaların yalnızca tam zamanlı çalışanların devamsızlıklarını temel aldığı, uzun süreli sağlık sorunlarının toplam maliyetinin ise bu verilere dahil edilmediği vurgulandı.

Hastalık sebebiyle iş gücü piyasasını terk eden ya da çalışma saatlerini düşüren kişiler, artık hastalık izni istatistiklerinde devamsız olarak değerlendirilmiyor.

Sağlık sorunlarının ekonomik etkileri, doğrudan çalışma süresi kaybıyla sınırlı kalmıyor.

Çalışanların işe gidememesi ekonomik üretimi düşürürken; işverenler ve çalışma arkadaşları, boş pozisyonları doldurmak veya ek mesai yapmak gibi yöntemlerle bu eksikliği gidermek zorunda kalıyor.

Raporda ayrıca, uzun süreli hastalık izinlerinin kişilerin iş hayatından tamamen kopmasına neden olabileceği, bunun da vergi gelirlerini düşürürken sosyal sigorta giderlerini artırdığı ifade edildi.

Doğrudan ve dolaylı tüm maliyetler toplandığında, yıllık ek maliyetin 135 ile 270 milyar euro arasında olduğu ve toplam yıllık kaybın 675 milyar ile 810 milyar euroya ulaştığı hesaplandı.

Hastalık izinlerinin yarattığı bu ekonomik kayıp tüm Avrupa'da görülse de, raporun yazarı Adrian Mehic, verileri Avrupa Parlamentosu'nda sunarken ülkeler arasında ciddi farklılıklar olduğunu belirtti.

OECD verilerine göre 2025 yılında Slovenya, çalışan başına beş haftayı aşan süreyle en yüksek hastalık izni ortalamasına sahip ülke oldu. Finlandiya ve İspanya'da bu süre yaklaşık beş hafta olarak kaydedildi.

Fransa, İsveç ve Almanya'da ortalamalar üç haftanın biraz üzerindeyken; İtalya ve Yunanistan'da tam zamanlı çalışanlar yılda ortalama bir haftadan daha az izin kullandı.

Ancak raporda, bu verilerin doğrudan ülkelerin sağlık durumunu yansıtmayabileceği konusunda uyarı yapıldı.

Düşük izin oranları daha sağlıklı bir nüfusa işaret edebileceği gibi; düşük tazminatlar, yetersiz istihdam güvencesi veya hastaların mecburiyetten işe gitmesi gibi durumların bir sonucu da olabilir.

İzinlerin nedenleri arasında kronik rahatsızlıklar, kazalar, kas-iskelet sistemi hastalıkları ve ruh sağlığı sorunları yer alıyor.

Bu devamsızlıkların büyük bir kısmının önlenebilir veya süresinin kısaltılabilir olduğu belirtiliyor. Rapora göre, koruyucu önlemler, erken teşhis ve rehabilitasyon süreçleri sayesinde hem risklerin hem de işten uzak kalınan sürelerin azaltılması mümkün.

Mehic, önleyici tedbirler arasında iş yerlerinde ergonominin iyileştirilmesini, ruh sağlığı tedavilerinin erkene çekilmesini, fizyoterapi ve birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimin hızlandırılmasını ve risklerin erken tespitini saydı.

Mehic, önleme faaliyetlerinin maliyetli olduğunu ancak doğru uygulandıklarında sağlayacakları faydanın, yapılan harcamalardan çok daha fazla olacağını ekledi.