Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Konferansı vesilesiyle Alman çevre kuruluşu Urgewald tarafından güncellenen verilere göre, küresel ölçekteki petrol ve doğal gaz şirketlerinin yüzde 96'sı iklim krizine rağmen üretim faaliyetlerini büyüme hedefi taşıyor.
Bir diğer Alman çevre örgütü olan BUND ise devam eden zirveden kömür, petrol ve doğal gaz gibi zararlı enerji kaynaklarının terk edilmesi hususunda bağlayıcı ve net bir stratejik plan duyurulmasını talep etti.
Almanya merkezli Urgewald'ın hazırladığı ve fosil yakıt çıkaran ya da bu alanda yeni tesisler kuran yaklaşık 1.900 şirketin bulunduğu veri tabanı kamuoyuyla paylaşıldı.
Kuruluşun araştırmacılarından Signe Moe, Global Oil and Gas Exit List isimli bu çalışma doğrultusunda üreticilerin yüzde 96'sının kapasite artırımı peşinde olduğunu, bu durumun sera gazı salınımını artırarak iklim krizini tırmandırdığını ve yerel halka zarar verdiğini belirtti.
Çevre örgütü, bu kayıtsızlığın başlıca örneklerinden biri olarak zirvenin ev sahibi Türkiye'nin devlet şirketi TPAO'yu gösterdi. Son beş yılda arama bütçelerini ikiye katlayan TPAO'nun yakın gelecekte yaklaşık 2 milyar varil petrol eşdeğerini üretime kazandırmayı hedeflediği kaydedildi.
Petrol eşdeğeri terimi, bir varil ham petrolün yani yaklaşık 159 litrenin yanmasıyla ortaya çıkan enerji miktarını tanımlamak için bir dönüştürme birimi olarak kullanılıyor.
Signe Moe, Ankara'nın izlediği bu strateji hakkında, Türkiye'nin üretimini bu denli yükseltmesinin zirve ev sahibinin güvenilirliği açısından soru işaretleri yarattığını ifade etti.
Buna karşılık her yıl iklim zirvesinde bir araya gelen yaklaşık 200 ülke farklı bir enerji politikası izleyeceğini taahhüt ediyor. Üç yıl önce Dubai'de kömür, petrol ve gazdan kademeli olarak vazgeçilmesi konusunda uzlaşmaya varılmıştı.
Urgewald verilerine göre devlet kontrolündeki ya da ortaklığındaki şirketler önümüzdeki dönemde en büyük genişleme hamlelerini planlayan aktörler arasında yer alıyor. QatarEnergy 27,5 milyar varil petrol eşdeğerini faaliyete geçirmeyi amaçlarken, onu Saudi Aramco, Gazprom ve Adnoc takip ediyor.
Uluslararası Enerji Ajansı 2021 yılında yaptığı hesaplamada, 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşılabilmesi için yeni petrol, gaz ve kömür yatırımlarına kesinlikle başlanmaması gerektiğini belirtmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Pazartesi günü yaptığı açıklamada ülkedeki yeni petrol keşiflerini kamuoyuyla paylaşmıştı.
Erdoğan sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2027'nin ikinci yarısından itibaren güneydoğu bölgesindeki petrol üretiminin günlük 100 bin varili aşabileceğini belirterek, iki yeni rezervin toplam hacminin 135 milyon varil olduğunu ve bunun sevindirici bir gelişme olduğunu aktarmıştı.
Erdoğan'ın Çarşamba ve Perşembe günleri zirve kapsamında gerçekleştirilecek devlet ve hükümet başkanları oturumuna katılması beklenirken, iki hafta sürecek görüşmeler Pazartesi günü start aldı.
Fosil kaynakların bırakılması sera gazlarının düşürülmesi adına zirvenin ana gündem maddesini oluşturuyor. Ancak resmî müzakerelerde bu konuda somut kararlar çıkması beklenmiyor, bunun yerine gayriresmî öncü ittifakların kurulabileceği ve açıklamalar yapılabileceği ifade ediliyor.
Türkiye ayrıca enerji üretiminde kömüre ağırlık vermesi nedeniyle eleştirilerin hedefi oluyor. Ülkedeki elektriğin yaklaşık üçte biri kömürden sağlanırken, yeni linyit ocaklarının faaliyete geçirilmesi uluslararası kamuoyunda tepki topluyor.
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, elektrik tüketimindeki payın yüzde 20 seviyesinden 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını savunan bir öneriyi destekliyor. IEA analizine göre bu durum emisyonları azaltabilir ve Ankara bunu yenilenebilir enerji yatırımlarıyla birleştirmeyi hedefliyor. Ancak aynı zamanda fosil yakıt yatırımlarına da devam eden Türkiye'nin kömürden çıkış için hâlâ net bir takvimi bulunmuyor.
BUND örgütü, Almanya'nın da gaz politikasını kökten değiştirmesi gerektiğini savunuyor. Hükümetin planlarına göre 2045 yılında dahi doğal gaz kullanımından ötürü yaklaşık 70 milyon ton emisyon atmosfere salınacak. BUND bu durumu iklim koruma çalışmalarına karşı yapılmış bir hamle olarak değerlendirdi.