Dünyanın dört bir yanından gelen liderler ve uzmanlar, 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye'nin Antalya şehrinde düzenlenen Birleşmiş Milletler COP31 zirvesinde buluştu. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, iklim krizinin insan sağlığına etkilerinin görüşmelerde temel bir gündem olduğunu belirtti.
Küresel çapta hava kirliliği ve aşırı sıcaklıklar insan sağlığını her geçen gün daha fazla tehdit ediyor.
İklim felaketlerinin sağlık yapılarını ve altyapıyı derinden sarstığını ifade eden Stiell, iklim krizinin artık bir pandemi ölçeğinde küresel sağlık acil durumu haline geldiğini ve sağlığın bu zirvede de öncelikli maddelerden biri olacağını kaydetti.
Stiell yaptığı açıklamada, devletlerin bu zirvede bir tercihle yüz yüze olduğunu, küresel ekonominin elektrik çağına göre yeniden şekillendirileceğini ya da sağlık sistemleri dahil tüm kesimlerin fosil yakıtların yarattığı sürekli maliyete katlanmaya devam edeceğini belirtti.
Lancet Countdown 2026 raporuna göre, insan kaynaklı iklim değişimi ve fosil yakıt kullanımı, dış hava kirliliği ile aşırı sıcaklar sebebiyle her yıl tahminen 3,3 milyon kişinin ölümüne yol açıyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından 9 Kasım tarihinde paylaşılan rapora göre geride kalan 12 yıllık süreç tarihin en sıcak dönemi olarak kayda geçerken, 2026 yılı da dahil olmak üzere son dört yıl en sıcak dört yıl arasında yer aldı.
Sıcaklık artışları, kuraklık olayları, yoğun yağışlar, sıcağa bağlı rahatsızlıklar ve ölümler, orman yangınlarının dumanı, düşük hava kalitesi, beslenme yetersizliği, gıda güvensizliği, fiziksel yaralanmalar ile kolera, sıtma ve dang gibi su ve vektör yoluyla bulaşan hastalıkların risk profilini değiştirebiliyor.
Elektrik kesintileri nedeniyle su arıtma tesislerinin çalışmamasını örnek gösteren Stiell, iklim tehlikesinin sağlık altyapısındaki tüm zayıflıkları tespit edip büyüttüğünü ifade etti.
Sağlık sektörünün iklim faaliyetlerinin merkezinde yer alması gerektiğini dile getiren Stiell, ilgili bakanlıkların uyum müzakerelerine katılmasının şart olduğunu vurguladı.
Stiell sözlerini, ulusal uyum planlarının kliniklerin sıcak hava dalgalarında çalışıp çalışamadığı, sel sonrasında güvenli suya erişim, sağlık personelinin salgınları erken teşhis edebilmesi ve risk altındakilerin bakım alabilmesi gibi temel sorulara yanıt vermesi gerektiğini ekleyerek sürdürdü.
Bununla birlikte uyum tek başına yeterli bir çözüm sunmuyor. Stiell, hiçbir sağlık sisteminin sürekli ısınan bir dünyaya uyum sağlayamayacağını belirterek ülkeleri iklim stratejilerinin, finansman tercihlerinin ve ilerleme takibinin merkezine sağlığı koymaya davet etti.