Fon krizinde hisseler şirketlere değer kaybederek satıldı

Fon krizinde hisseler şirketlere değer kaybederek satıldı

Fon krizinde yatırımcılar birikimlerini beklerken fonlardaki bazı hisseler şirketlere yüzde 83'e varan değer kaybıyla geri satıldı. İncelenen sekiz işlemde hisselerin 16 Eylül'deki piyasa değeri yaklaşık 6,8 milyar lira iken şirketlere geri satışlardan elde edilen tutar 2,5 milyar lirada kaldı. Aradaki fark 4,3 milyar lirayı aştı.

Kamuyu Aydınlatma Platformu bildirimleri ile geçmiş borsa fiyatlarının karşılaştırılması, sekiz şirketin geri aldığı hisselerde fiyatların fonlar kapatılmadan önceki son kapanışın yüzde 18 ila 83 altında kaldığını gösterdi.

Karşılaştırmada, fonların işleme kapatılmasından önceki son işlem günü olan 16 Eylül kapanışları ile şirketlerin 11-12 Kasım'daki geri alım fiyatları esas alındı. Bazı hisseler daha önce de düştüğü için bu karşılaştırma, kriz boyunca yaşanan bütün fiyat kayıplarını kapsamıyor.

İncelenen sekiz hisse arasında en büyük düşüş Savur Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı hisselerinde görüldü. Hissenin 16 Eylül kapanışı 14 lira, şirketin fonlardan geri aldığı fiyat 2,37 lira. Aradaki düşüş yüzde 83,1.

Başka bir ifadeyle 16 Eylül fiyatıyla 100 lira değerindeki hisse, geri alım fiyatıyla yaklaşık 17 liraya karşılık geliyor.

Teknika Plast'ta aynı karşılaştırmada 100 liralık değer yaklaşık 22 liraya, Selçuk Ecza Deposu'nda 33 liraya iniyor. Bu kayıpların fon yatırımcısına etkisi ilgili fonun bu hisselerden ne kadar taşıdığına ve diğer varlıklarının durumuna bağlı.

Savur GYO, İş Bankası'nın tasfiye sürecini yürüttüğü fonlardan yaklaşık 132,5 milyon hissesini 314 milyon liraya geri aldığını açıkladı.

Aynı miktardaki hissenin 16 Eylül kapanış fiyatıyla değeri yaklaşık 1 milyar 855 milyon lira düzeyindeydi. Geri alım bedeli ile bu tutar arasındaki fark yaklaşık 1 milyar 541 milyon lira olarak hesaplanıyor.

Bu tutar, fonların alış maliyetine göre hesaplanan zararını değil, aynı miktardaki hissenin iki farklı fiyatla hesaplanan değerleri arasındaki farkı gösteriyor. Fonların bu hisseleri hangi maliyetle aldığı ise açıklamada yer almıyor.

Teknika Plast'ın 16 Eylül'de 141 liradan kapanan hissesi, fonlardan 31,10 liraya geri alındı. Fiyat kaybı yüzde 77,9'a ulaştı.

Şirket, yaklaşık 6,3 milyon hisse için 196,2 milyon liralık işlem açıkladı.

Selçuk Ecza Deposu'nun 16 Eylül kapanışı 262,75 liraydı. Fonlardan geri alım fiyatı ise 87,70 lira oldu. Böylece fiyat, fonlar kapatılmadan önceki kapanışın yüzde 66,6 altında kaldı.

Şirket, yaklaşık 3,7 milyon hisse için 327,9 milyon lira ödediğini, para ve hisse transferlerinin 12 Kasım'da tamamlandığını bildirdi.

Gıpta'nın 16 Eylül kapanışı 61,70 liraydı. Fonlardan geri alım fiyatı 26,20 lira oldu. Aradaki düşüş yaklaşık yüzde 57,5. Şirket, Tera Portföy'ün THF ve TLY kodlu fonlarından aldığı yaklaşık 3,1 milyon hisse için 80 milyon lira ödediğini açıkladı.

Gen İlaç hisseleri 16 Eylül'de 9,99 liradan kapanmıştı. Fonlardan geri alım fiyatı ise 4,61 lira oldu. Böylece değer kaybı yüzde 53,9'a ulaştı. Yaklaşık 2 milyon hissenin bedeli açıklanan fiyat üzerinden 9,1 milyon lira olarak hesaplanıyor.

Şa-Ra Enerji'de de benzer bir tablo ortaya çıktı. Hissenin 16 Eylül kapanışı 70,65 lirayken geri alım fiyatı 33,20 lira oldu. Bu da yüzde 53'lük bir düşüş anlamına geliyor.

Şirket, Tera Portföy'ün THF ve DOH kodlu fonlarından aldığı yaklaşık 12,3 milyon hisse için 409,3 milyon lira ödediğini bildirdi.

Sekiz şirket arasında en yüksek bedelli geri alımı Çitlekçi Mağazacılık yaptı. Şirket, THF ve DOH fonlarından yaklaşık 13,9 milyon hissesini, hisse başına 81,85 liradan aldı. Açıklanan miktar ve fiyat üzerinden bedel yaklaşık 1 milyar 134 milyon lira.

Çitlekçi'nin 16 Eylül kapanışı 143,10 liraydı. Geri alım fiyatı bu seviyenin yüzde 42,8 altında kaldı.

Blume Metal Kimya'da ise 36 liralık kapanış ile 29,40 liralık geri alım fiyatı arasındaki düşüş yüzde 18,3. Şirketin 11 Kasım'da aldığını açıkladığı yaklaşık 498 bin hissenin bedeli yaklaşık 14,6 milyon lira olarak hesaplanıyor.

Sekiz şirketin geri aldığı hisse miktarları, 16 Eylül fiyatlarıyla hesaplandığında yaklaşık 6,81 milyar liralık karşılık ortaya çıkıyor. Geri alım bedellerinin toplamı ise yaklaşık 2,49 milyar lira. Aradaki fark 4,32 milyar lira, bu miktarlar üzerinden hesaplanan değer kaybı yaklaşık yüzde 63,5.

Bu fark, fonların alış maliyetine göre zararını değil, aynı miktardaki hissenin 16 Eylül'deki değeri ile geri alım bedeli arasındaki farkı gösteriyor. Hesap, incelenen sekiz işlemle sınırlı.

Sermaye Piyasası Kurulu, 15 Kasım açıklamasında fonlardaki hisselerin doğrudan borsada topluca satılmasının fiyatları daha da düşürebileceğini belirtti. Kurul, son işlem günü kapanış fiyatıyla şirketlere satış imkanının, bu baskıyı sınırlamayı ve fon yatırımcılarını korumayı amaçladığını bildirdi.

Ancak yeni bir düşüşü önlemeye çalışmak, önceki kaybı ortadan kaldırmıyor. Yatırımcı açısından soru şu: Hisselerin satılmasıyla hangi fon ne kadar para elde etti ve bu paranın ne kadarı ödemelere ayrıldı?

Horoz Lojistik ve LDR Turizm ise fonlardaki alacaklarına karşılık kendi hisselerini teslim aldıklarını açıkladı.

İki işlemin açıklanan fiyatlarla toplam karşılığı yaklaşık 340,1 milyon lira. Bu işlemler fonlara yeni para girişi sağlamadığından, 2,49 milyar liralık geri alım toplamından ayrı tutuldu.

İletişim Başkanlığı'nın 13 Kasım'da açıkladığı yaklaşık 161 milyar liralık toplam ödeme de nakit ödemelerle birlikte para yerine varlık teslimini kapsıyor. Tamamı yatırımcı hesaplarına yatırılmış para değil.

Hisse satışları tek ödeme kaynağı değil. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 15 Kasım'da iade ve geri kazanım hesaplarında 35,6 milyar lira biriktiğini, büyük bölümünün fonlara aktarılarak ödendiğini, 2,6 milyar liranın nakit beklediğini açıkladı.

Buna karşılık incelenen açıklamalar, şirketlerin geri alım bedellerinden hangi fon yatırımcısına ne kadar ödeme düştüğünü göstermiyor. Bir şirketin yüz milyonlarca liralık alım açıklaması, ilgili fondaki yatırımcının parasının tamamını alabileceği anlamına gelmiyor.

Ödemesi tamamlanmayan fon mağdurları için iki soru açık kalıyor: Birikimlerinin ne kadarını geri alabilecekler ve kalan ödeme ne zaman yapılacak? Şirket bildirimleri satış fiyatlarını ortaya koysa da yatırımcı bazında bu sorulara yanıt vermiyor.