HABAŞ patlamasında 9 tutuklama kararı

İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin yaşamını yitirdiği patlama sonrasında gözaltına alınan 11 kişiden dokuzu tutuklandı. Şirket yönetim kurulu başkanı Mehmet Rüştü Başaran ve bir şüpheli ise ev hapsi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Başaran, 10 Kasım Salı günü İstanbul Kartal'da gözaltına alınmıştı. 9 Kasım'daki patlamada ağır yaralanan işçilerden Abdullah Kılınç'ın 11 Kasım'da vefat etmesiyle toplam can kaybı 19'a ulaştı. Güncel verilere göre yaralı sayısı 14'tür. Adalet Bakanı Akın Gürlek, Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma açıldığını ve dört savcının görevlendirildiğini açıklamıştı. Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay, Başaran ve 10 kişi hakkında Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından gözaltı kararı çıkarıldığını duyurmuştu. Tuncay'ın paylaştığı listede fabrika müdürü, işveren vekili, çelikhane müdürü, mekanik bakım şefi, çelikhane şefi, periyodik kontrol mühendisi, bölüm mühendisi, vinç mekanik bakım mühendisi, kalite ve planlama müdürü, idari müdür, şirketin Aliağa şube müdürü ve yönetim kurulu başkanı yer aldı. Tuncay, fabrikadaki geçmiş işçi ölümlerine dair ihbarların da başsavcılık tarafından incelendiğini belirtti. İzmir Valiliği açıklamasına göre patlama 9 Kasım'da saat 12.00 civarında gerçekleşti. Valilik, ilk bulguların sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesine işaret ettiğini aktardı. HABAŞ ise patlamanın elektrik ark ocaklarından birinde yapılan planlı bakım esnasında yaşandığını bildirdi. Şirket internet sitesindeki taziye mesajında acılarının tarifsiz olduğu ifade edildi. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu olayla ilgili yayın yasağı getirdi. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre, fabrikada son patlamadan önce de iki işçi ölmüştü. Hakan Doğan 21 Ekim'de yüksekten düşerek, Eyüp Eğinli ise 5 Kasım'da lastik şişirme patlamasında hayatını kaybetmişti. 9 Kasım patlamasındaki can kaybı 18 iken yapılan hesaplamalarda HABAŞ tesislerinde 2018'den beri ölen işçi sayısı en az 28 idi, son ölümle bu sayı en az 29 oldu. Bu üç olay dışında 2018'den Ekim 2026'ya kadar en az sekiz işçi daha iş kazalarında hayatını kaybetti ve bazılarında şirket kusurlu bulundu. İSİG Meclisi örneğine göre, Ekim 2020'de ölen Kadir Özdemir'in davasında HABAŞ yüzde 70 asli kusurlu bulunmuştu. Özdemir'in ölümü sonrasında çeşitli meslek örgütleri ve sendikalar ortak açıklama yapmıştı. HABAŞ 2025 sürdürülebilirlik raporu, kazalardaki artışı gösteriyor. Şirket çalışanlarında kayıp günlü iş kazası 2024'te 109 iken 2025'te 146'ya, taşeronda ise 38'den 83'e çıktı. Şirket önlemlerin artırıldığını bildirdi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan fabrikanın daha önce denetlendiğini ve ciddi sıkıntı görülmediğini söyledi. HABAŞ, 2021 yılı çelik sektörü ihracat şampiyonu olarak ödüllendirilmişti. Birleşik Metal-İş Sendikası ve siyasi figürler olayla ilgili eleştiri ve taziye mesajları paylaştı.