İngiltere ve AB arasında gıda ve tarım, Erasmus programı, göç ve karbon emisyonu gibi başlıca konularda tarafları birbirine yaklaştıran bir mutabakata varıldı.
Gıda ve tarım sektöründeki uzlaşı, İngiltere'nin belirli AB kurallarına uymasını şart koşarken, İngiliz gıda ihracatına uygulanan denetimlerin büyük kısmını ortadan kaldırıyor.
İngiltere yönetimi, bu yeniliklerin şirketlerin masraflarını azaltacağını ve alıcılar için fiyatları düşürebileceğini düşünüyor. Muhalifler ise bu durumun İngiltere'yi kuralları belirleyen değil, Brüksel'in kurallarını onaylayan bir konuma taşıyacağını savunuyor.
Yeni gençlik deneyim programı, AB ülkelerinden 100 bine kadar gencin İngiltere'de üç yıla varan süreyle seyahat etmesine, çalışmasına ve öğrenim görmesine imkan tanıyacak. Aynı sayıda genç İngiliz vatandaşına da kıtada benzer haklar tanınacak.
Taraflar, bu girişim kapsamındaki imkanların en geç Ocak 2030 tarihine kadar gençlerin kullanımına sunulmasını amaçlıyor.
Göç alanında ise her iki taraf da göçmen kaçakçılığı ve insan ticaretiyle ortaklaşa mücadele etme taahhüdünde bulundu. Ayrıca güvenlik birimlerinin birbiriyle daha yoğun veri paylaşması öngörülüyor.
Metinde ayrıca, AB ile İngiltere'nin emisyon ticaret mekanizmalarının entegre edilmesine yönelik müzakerelerin bittiği ve mutabakatın 2028 yılından itibaren hayata geçirilmesinin hedeflendiği aktarılıyor.
Uzlaşmanın ardından Burnham, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen ortak bir basın toplantısı gerçekleştirdi.
Costa, İngiltere'nin AB ile uzun vadeli ilişkisinin geleceği konusunda vereceği her karara birliğin saygı göstereceğini dile getirdi.
Ayrıca Avrupa'nın, AB ile Birleşik Krallık arasında mümkün olan en yakın ilişkiyi kurma konusunda kapısının açık kalmaya devam ettiğini ekledi.
Von der Leyen de anlaşmayı büyük bir başarı olarak nitelendirdi.
İngiltere Başbakanı Burnham anlaşmayı tarihi bir an olarak tanımladı.
Anlaşmanın bir kazan-kazan durumu olduğunu vurgulayan Burnham, İngiltere'deki kamuoyunun AB ile katı Brexit sürecinden daha iyi bir anlaşma talep ettiğini belirtti.
Burnham, daha iyi anlaşmanın bu vesileyle elde edildiğini kaydetti.
Başbakan Burnham, zirve öncesinde yaptığı bir açıklamada da İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılması neticesinde kazandıklarından fazlasını kaybettiğini dile getirmişti.
Brexit anlaşmasının gereksiz derecede sert olduğunu ve ticari işletmeler için engeller oluşturduğunu, ülkenin kontrolü yeniden ele alacağı vaadinin de tutulmadığını ifade etti.
İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan oluşan Birleşik Krallık'ta 2016 yılında gerçekleştirilen referandumda yaklaşık yüzde 52 oranında oyla Brexit kararı alınmıştı.
Brexit sonrasındaki ilişkilere yönelik uzun süren görüşmelerin ardından Birleşik Krallık 31 Ocak 2020 tarihinde resmi olarak AB'den ayrıldı.
Bütçe Sorumluluk Ofisi, on yıl önce Brexit'in ekonomide 15 yıllık süre zarfında yaklaşık yüzde 4 oranında bir daralmaya yol açacağını öngörmüştü. 2024 yılındaki değerlendirmesinde, sürecin bu öngörülerle tutarlı seyrettiğini duyurdu.
Çeşitli araştırmalara dayanan bu değerlendirme, günümüz değeriyle yılda yaklaşık 120 milyar sterlinlik bir ekonomik kayba işaret ediyor.
Birçok ekonomiste göre mevcut veriler, Brexit'in İngiltere ekonomisine fayda yerine zarar getirdiği yönündeki öngörülerle örtüşüyor.
İşçi Partisi lideri ve Başbakan Andy Burnham, kendi hükümetinin seçimlerden önce Brexit konusunda köklü bir değişikliğe gitmeyeceğini belirtti.
AB ile ilişkilerdeki düzenlemelerin zaman gerektireceğini ifade eden Burnham, her aşamada Britanya halkının karar vereceğini söyledi.

