İspanya kamusal alanda sevgi gösterileriyle öne çıkan bir ülke mi?

İspanya sokaklarında birbirini öpen insanlarla sıkça karşılaşılır; bunlar ister tanıdıkların yanağına kondurulan öpücükler ister romantik yakınlaşmalar olsun günlük hayatın doğal bir parçasıdır. İşlek caddelerdeki orta yaşlı çiftlerden parklardaki gençlere veya festivallerdeki kalabalıklara kadar bu manzaralar her yerdedir, hatta muhasebecilerin e-postalarını bile öpücük ifadeleriyle bitirdiği görülür. Ülkede altı yıldan uzun süre yaşayanlar bu duruma alışırken, Japonya'dan Valencia'ya dönen bir kişi tren istasyonundan çıktığında bankta öpüşen bir çifti görünerek evinde olduğunu hissettiğini belirtmiştir. Bu durum İspanya'nın gerçekten bir öpüşme ülkesi olup olmadığını ve bu sevgi gösterilerinin ülkenin kültürü ile yakınlığa dair tutumları hakkında ne söylediğini akıllara getirmektedir. Bunun temel nedenlerinden biri İspanyolların kamusal alanları yoğun şekilde kullanmasıdır; günlük yaşam sokaklarda, kafelerde ve parklarda geçer. Warwick Üniversitesi'nin araştırmasına göre İspanya, yeni tanışılan kişilerle etkileşimde en az kişisel alana ihtiyaç duyan ülkeler arasındadır ve bu oran Yunanistan, İtalya ile Portekiz'den de düşüktür. Madrid Complutense Üniversitesi'nden sosyoloji profesörü Amparo Lasén, İspanyolların kuzey Avrupalılara kıyasla fiziksel yakınlıklarını göstermede daha dışa dönük olduğunu, İskandinav ülkeleri veya İngiltere ile farkın belirgin olduğunu ifade etmektedir. Mesele daha sevgi dolu olmaktan ziyade sevgiyi göstermede kendini rahat hissetmektir ve kamusal alanda öpüşmek büyük bir romantik jestten öte sıradan bir kabul görmüşlüktür. Yaşam koşullarının da bunda payı vardır; İspanya nüfusunun yaklaşık yüzde 65'i apartman dairelerinde yaşamakta olup bu oran Avrupa Birliği'ndeki en yüksek seviyedir ve yükselen konut fiyatları gençlerin ailesinden ayrılmasını zorlaştırmaktadır. Lasén, evdeki mahremiyet eksikliğinin özel anları dışarıya taşıdığını, konut krizi nedeniyle arkadaşlarla evler yerine barlarda veya restoranlarda buluşulduğunu ve çiftlerin gözlerden uzak banklar aramak zorunda kaldığını belirtmektedir. Ancak asıl nedenin konut krizi olmadığını, kimsenin ters bakmadığı veya aldırış etmediği rahat ortamın bu yakınlığı kolaylaştırdığını vurgulamaktadır. Üç yıl önce ailesinin yanına dönen 28 yaşındaki Isabel Nieto Tous, mahremiyet kısıtlılığında flört etmenin tuhaf olabildiğini, Japonya, Fransa, Almanya ve Tunus'ta yaşadıktan sonra İspanya'da flört etmenin hemen anında bir sıcaklık yarattığını belirtmektedir. İnsanların çok çabuk yakınlaşıp dokunmaya başladığını, henüz tam tanımlanmamış ilişkilerde bile el ele tutuşup yakın davrandıklarını ve iç mekan dış mekan ayrımı olmaksızın özel alandaki davranışların kamusal alanda da sergilendiğini ifade etmektedir. Günümüzde bu manzaralar alışıldık olsa da cinselliğin dışa vurumu bir zamanlar sıkı denetim altındaydı; Francisco Franco diktatörlüğü döneminde (1939-1975) muhafazakar Katolik değerler ve kısıtlayıcı yasalar kamusal davranışları şekillendirmiş, eşcinsellik suç sayılmış ve çiftlere para cezası kesilmiştir. Franco'nun 1975'teki ölümünden sonra İspanya köklü bir kültürel dönüşüm yaşamış, Madrid'deki La Movida Madrileña hareketi özgürlüğü yüceltmiş ve Pedro Almodóvar gibi isimler geçmişin değerlerine meydan okumuştur. Bu değişim kendiliğinden olmamış, LGBT aktivistleri onlarca yıl mücadele etmiştir; dönüm noktalarından biri iki kadının Puerta del Sol meydanında öpüştüğü için gözaltına alınması ve ardından kampanyacıların toplu öpüşme eylemleri düzenlemesidir. 1988'de kamusal alanda skandal hareket suçu kaldırılmış ve sokakta öpüşmek barışçıl bir protesto eylemi haline gelmiştir. Bugün halka açık sevgi gösterileri görülse de bu özgürlük eşit yaşanmamaktadır; Lasén'e göre yaşlı bir çift daha az dikkat çekerken eşcinsel çiftler daha fazla dikkat çekebilmektedir ve herkes ilişkisini göstermekte aynı derecede rahat değildir. Valencia'da eski düğün fotoğrafçılığı yapan Paula Furió için öpüşmek, katedilmesi gereken yol olsa da genel olarak açık fikirli İspanyol toplumunda sahip olunabilecek özgürlüğün bir ifadesidir. Japonya'dan dönen arkadaşın bankta öpüşen çifti görünce duyduğu rahatlama, samimiyetin görgü kurallarından ağır bastığı bir ülkede olunmasından kaynaklanabilir ve İspanya'da öpüşmeye dair en dikkat çekici unsur artık hiç de dikkat çekici olmamasıdır.