Bu hafta meydana gelen küresel kesinti sebebiyle Microsoft Outlook ve Teams kullanıcıları, Avrupa dahil pek çok bölgede e-posta ve toplantı hizmetlerine erişemedi. Yaşanan aksaklık, Avrupa'nın az sayıda ABD'li teknoloji firmasına olan bağımlılık düzeyinin sorgulanmasına yol açtı.
Imperial College Business School'da ekonomi profesörü olan ve daha önce Avrupa Komisyonu'nda rekabet alanında baş ekonomistlik yapan Tommaso Valletti, Euronews Next'e verdiği demeçte, bu durumun sınırlı sayıdaki büyük ABD'li teknoloji şirketlerine bağımlı olmanın risklerini bir kez daha kanıtladığını belirtti.
Perşembe öğleden sonra başlayan ve Downdetector verilerine göre 74 ülke ile bölgeyi etkileyen kesintiler nedeniyle, İngiltere'deki bazı aile hekimliği merkezleri acil hastaları telefonla iletişime çağırdı. Microsoft, siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını bildirse de temel nedeni henüz açıklamadı. Cuma günü kademeli olarak düzelen hizmetlerde, Ocak ve Ağustos aylarında da benzer kesintiler görülmüştü.
Synergy Research Group verileri, Avrupa bulut bilişim pazarının yaklaşık yüzde 70'inin Amazon, Microsoft ve Google tarafından kontrol edildiğini gösteriyor. Avrupalı sağlayıcıların pazar payı ise 2017'de yüzde 29 iken yüzde 15'e düştü. En büyük yerel oyuncular olan Deutsche Telekom ve SAP'nin payları ise ayrı ayrı yüzde 2 seviyesinde kaldı.
Avrupa'nın dijital altyapısının yaklaşık yüzde 80'inin AB dışı kaynaklı olduğu belirtilirken, Eurobarometer araştırması AB vatandaşlarının büyük çoğunluğunun Avrupa kontrolündeki altyapıyı desteklediğini ortaya koydu. Destek oranı İsveç'te yüzde 94, Finlandiya'da yüzde 93 ve Danimarka'da yüzde 92 ile zirve yaptı.
Avrupa Parlamentosu üyeleri, kamu kurumlarının yerel sağlayıcılardan daha fazla hizmet almasını öngören Bulut ve Yapay Zekâ Geliştirme Yasası taslak raporunu çarşamba günü sundu. Hollandalı milletvekili Reinier van Lanschot, kritik sistemlerin yabancı teknolojilere dayanmasının, bu sistemlerin dışarıdan kapatılabilme riskini beraberinde getirdiği uyarısında bulundu.
Bu endişeler, Anthropic'in ABD ihracat kuralları nedeniyle Claude Fable 5 ve Mythos 5 modellerine erişimi Haziran'da askıya alıp 1 Temmuz'da yeniden açmasıyla arttı. Öte yandan Avrupa Komisyonu, veri merkezi kapasitesini 5-7 yıl içinde üç katına çıkarmayı hedefliyor ve yedi yapay zekâ giga fabrikası için teklif toplama süreci perşembe günü sona erdi.
Avrupa'da ABD'li devlere tek başına rakip bir şirket olmasa da farklı alanlarda uzmanlaşmış firmalar mevcut. Yapay zekâ alanında Mistral AI, Samsung öncülüğündeki finansmanla 21 milyar euro değerlemeye ulaştı. Bulut bilişimde Schwarz Group'un STACKIT birimi Brandenburg'da 11 milyar euroluk bir merkez kuruyor. Ayrıca STACKIT, OVHcloud, Scaleway ve Mistral, Avrupa Komisyonu'nun 180 milyon euro değerindeki egemen bulut sözleşmesi adayları arasında yer aldı.
Donanım tarafında ise Infineon, yapay zekâ veri merkezleri için güç çipleri üretiyor ve uzmanlar bu alanı Avrupa'nın en güçlü fırsatı olarak görüyor. Ancak yerel sağlayıcılara daha fazla ödeme yapma isteği ülkeler arasında farklılık gösteriyor; bu oran Danimarka'da yüzde 76 iken Bulgaristan ve Çekya'da yüzde 45 seviyesinde.
Sektör temsilcileri de temkinli yaklaşıyor. Bitkom anketine göre Alman şirketlerinin yüzde 85'i ABD'li sağlayıcılara fazla bağımlı olduklarını düşünürken, yüzde 71'i bu servisleri kullanıyor. IDC verileri ise Avrupa'daki kurumların sadece yüzde 4'ünün tamamen yerel sağlayıcılara geçmeyi planladığını gösteriyor.
ABD'li firmalar da bu taleplere yanıt veriyor; Amazon Web Services, Ocak ayında Brandenburg'da AB merkezli bir şirket tarafından yönetilen European Sovereign Cloud hizmetini başlattı. Synergy analisti John Dinsdale ise Avrupalıların pazar payını geri kazanmasının zor olacağını belirtti.
Bulut ve Yapay Zekâ Geliştirme Yasası taslağı 1 Aralık'ta komitelerde görüşülecek. Komite oylamasının Mart 2027 ortasında, genel kurul oylamasının ise Nisan ayında yapılması planlanıyor. Microsoft, süreç tamamlandığında kesintinin nedenine dair bir rapor paylaşacağını duyurdu.