Medya kuruluşlarına yönelik kayyum kararları ve uygulamaların yayılımı

Medya kuruluşlarına yönelik kayyum kararları ve uygulamaların yayılımı

Halk TV'nin ardından Sözcü TV ile sozcu.com.tr adresine de kayyum atanması, basın özgürlüğü ve şirket yönetimlerine müdahale konularını tekrar gündemin merkezine taşıdı.

17 Kasım sabahı gerçekleştirilen operasyon çerçevesinde kanalın İstanbul Maslak'taki merkezinde arama yapılmış ve dört kişi gözaltına alınmıştı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının aktardığına göre İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği, Sözcü TV'nin sahibi konumundaki Mega Ajans ve Reklamcılık Ticaret AŞ bünyesine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunu (TMSF) kayyum olarak görevlendirdi.

Kurumun avukatı Ersan Barkın yaptığı açıklamada, alınan kararın Sözcü TV ile sozcu.com.tr platformlarını kapsadığını, ancak Sözcü, Tavır ve Korkusuz gazetelerinin bu uygulamanın dışında tutulduğunu bildirdi.

Başsavcılık yürüttüğü soruşturmada Burak Akbay'ı Gülen yapılanmasıyla ilişki ve terörizmin finansmanı iddialarıyla suçluyor. Barkın ise yapılan işlemlerin daha önceden Yargıtay denetiminden geçen bir dosyaya dayandırıldığını ifade ederek hukuka aykırı olduğunu savundu.

TMSF'nin 11 Kasım 2026 tarihli istatistiklerine göre teşkilat bin 353 şirkette tam kayyum, 78 şirkette ise denetim kayyumu statüsünde görev yürütüyor. Söz konusu iki kategorideki toplam miktar bin 431'i buluyor. Buna ek olarak 65 işletmede kısmi pay kayyumluğu, 109 gerçek kişi adına ise şahsi malvarlığı kayyumluğu bulunuyor.

Haziran ayının son dönemi itibarıyla tam ve denetim kayyumu idaresindeki şirket adedi bin 3 düzeyindeydi. Yaklaşık dört buçuk aylık süreçte bu rakam 428 adet artarak yüzde 42,7 oranında bir yükseliş gösterdi. Ocak 2025 tarihinde aynı sınıflamalarda toplam 680 şirket yer alıyordu.

Böylece yaklaşık 22 aylık zaman zarfında söz konusu rakam iki katını geride bıraktı. Paylaşılan bu rakamlar, 17 Kasım tarihinde Sözcü TV'nin bağlı olduğu Mega Ajans'a kayyum atanmasından önceki dönemi yansıtıyor.

Sözcü TV'den önce de 14 Ekim 2026 tarihinde Halk TV'ye kayyum atanması gerçekleştirilmişti.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Halk TV'nin patronu Cafer Mahiroğlu hakkında rüşvet, ihaleye fesat karıştırma ve suç gelirlerini aklama suçlamalarıyla yürütülen soruşturma kapsamında ilgili şirketlere el konulduğunu duyurmuştu. Mahiroğlu ise iddiaları kabul etmemişti.

24 Ekim 2025 tarihinde yönetimine kayyum getirilen TELE1'in varlıkları ise 2026 yılı içerisinde satışa çıkarıldı. Çalışanların satış koşullarında işçilik haklarının ödenmesine dair herhangi bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle dava açması üzerine TMSF 6 Haziran tarihinde ihaleyi askıya aldı.

TMSF'nin şirket envanterinde bu iki televizyon kanalının yanı sıra EKOTÜRK Yayıncılık, Haberturk Gazetecilik, Ciner Medya TV Hizmetleri ve Showturk Televizyon Yayıncılık gibi mecralar da bulunmaktadır. Medya sektörünün haricinde Papara Elektronik Para, Turk Elektronik Para, Doğa Okulları İşletmeciliği, Akfa Holding, Boyçelik Metal ve Adularya Enerji firmaları da listede bulunmaktadır.

Param da 2026 döneminde kayyum atanan kurumlar arasında yer alıyor. TMSF tarafından yapılan bilgilendirmeye göre İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma çerçevesinde Turk Elektronik Para (Param) ile grup şirketlerinin yönetimine 13 Temmuz tarihinde kayyum ataması yapıldı.

Fon tarafından yürütülen soruşturmalarda yeni tedbirler de alındı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 17 Kasım tarihinde kamuoyuna yansıyan açıklamasına göre Ali Emre Ballı ile İlkay Ballı'nın mal varlıklarına tedbir konulurken 21 şirketin yönetimi TMSF'ye devredildi.

Mevzuatta "kayyım" ifadesiyle yer alan kayyum, belirli işlerin yürütülmesi veya bir mal varlığının idare edilmesi amacıyla tayin edilen kişi ya da kurumu ifade etmektedir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi gereğince şirketlere kayyum tayin edilebilmesi için yasada belirtilen suçların şirket faaliyetleri kapsamında işlendiğine dair kuvvetli şüphe hallerinin varlığı ve bu müdahalenin maddi gerçeğe ulaşılması açısından zorunlu olması şartı aranıyor. Hakimlik veya mahkemeler, şirket yönetiminin alacağı kararları kayyumun onayına bağlama ya da yönetim yetkilerini doğrudan kayyuma verme yetkisine sahiptir.

TMSF, 1983 yılında mevduatın güvence altına alınması amacıyla faaliyete geçirildi. Kurumun sorumlulukları arasında mevduat ve katılım fonlarının sigortalanması, Fona aktarılan bankaların idaresi ile Fon alacaklarının tahsil edilmesi yer almaktadır.

Özellikle 2016 yılı sonrasında şirket kayyumluluğu alanındaki etkisi genişleyen kurum, yargı mercilerinin kararıyla şirket idarelerini devralabilmektedir. Bu uygulama, mülkiyet hakkının doğrudan devlete geçtiği anlamına gelmemektedir. Yerel yönetimlerdeki kayyum atama işlemleri ise TMSF tarafından gerçekleştirilmemektedir.

Belediyelerdeki uygulama, seçilmiş belediye başkanının yerine merkezi yönetim tarafından belediye başkan vekili tayin edilmesine dayanmaktadır. Belediye Kanunu'na 2016 yılında ilave edilen kural, terör suçları ya da terör örgütlerine yardım etmek iddialarıyla görevden uzaklaştırma veya tutuklama gibi durumlarda bu prosedürün uygulanmasına imkan tanımaktadır. Belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir başkan vekili seçmesi ise farklı bir usulü temsil etmektedir.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından Hakkari, Esenyurt, Mardin Büyükşehir, Batman, Halfeti, Tunceli, Ovacık, Bahçesaray, Akdeniz, Siirt, Van Büyükşehir, Kağızman ve Şişli belediyelerine kayyum ataması yapıldı. 21 Ekim 2026 tarihi itibarıyla kayyum görevlendirilen 13 belediyenin 10'unu DEM Parti, üçünü ise CHP adayları kazanmıştı.

Mardin'de ise 3 Kasım tarihinde basın organlarında yer alan haberlere göre İçişleri Bakanlığı, Vali Tuncay Akkoyun'un belediye başkan vekilliği görev süresini 4 Ocak 2027 tarihine kadar uzattı.

Belediyelerdeki duruma yönelik en büyük eleştiri, seçimle iş başına gelenlerin yerine merkezi yönetim tarafından atanan kişilerin getirilmesi suretiyle seçmen iradesinin devre dışı bırakılmasıdır. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Şubat 2026 tarihinde bu uygulamanın sonlandırılması yönündeki çağrısını yinelemişti.

Ticari işletmelerde mülkiyet hakkı ile çalışanların hak edişleri, medya alanında ise yayın bağımsızlığı ile halkın bilgi edinme hakkı tartışılmaktadır. Sözcü TV kararına tepki gösteren Türkiye Gazeteciler Sendikası, kayyum atamalarının haberlerin kitlelere ulaşmasına engel olduğunu ifade etti. DİSK Basın-İş ise kararın basın özgürlüğüne ve halkın haber alma hakkına darbe vurduğunu, çok sayıda basın çalışanının geleceğini belirsiz bir konuma taşıdığını duyurdu.