Şahap Kavcıoğlu Soruşturmanın Merkezinde: Kariyeri ve Son Gelişmeler

Şahap Kavcıoğlu Soruşturmanın Merkezinde: Kariyeri ve Son Gelişmeler

Türkiye gündemini sarsan fon soruşturmasının Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna sıçraması ve ardından görevden affını isteyen Şahap Kavcıoğlu, Yeni Şafak gazetesinin haberi sonrasında soruşturmanın en kritik figürlerinden biri haline geldi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderdiği yazıyla Kavcıoğlu hakkında soruşturma izni talep etti.

Eski Türkiye Sigorta Genel Müdürü Taha Çakmak soruşturma kapsamındaki ifadesinde, Kavcıoğlu'nun kendisinden Katılımevim'e kaynak aktarımı için Pusula'nın yönettiği fonlara ek 6 milyar lira yatırmasını talep ettiğini öne sürdü. Haberde ayrıca Kavcıoğlu'nun Birevim'in devredilmesi hususunda BDDK yöneticilerine talimat verdiği ve şirketler üzerinden usulsüz ödemelerin gerçekleştirildiği iddiaları dile getirildi.

Çakmak ile Kavcıoğlu'nun yolları beş yıl önce Merkez Bankası'nın faiz politikası kararlarında da kesişmişti.

Aralık 2021 tarihinde politika faizini yüzde 14 seviyesine düşüren Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'na Kavcıoğlu başkanlık ederken, toplantıda Çakmak da başkan yardımcısı sıfatıyla yer almıştı. O dönemde Kavcıoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yüksek faizin enflasyonu tetiklediği yönündeki yaklaşımını Merkez Bankası bünyesinde hayata geçiren yetkili olarak öne çıkıyordu.

Kavcıoğlu'nun adı fon krizi bağlamında ilk defa bu haberle gündeme gelmedi. AKP'li Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan, 30 Ekim tarihinde yaptığı açıklamada Kavcıoğlu'nun Pusula ile Katılımevim'i kurtarmak amacıyla Tera yöneticisi Emre Tezmen'den 20 milyar lira talep ettiğini ve karşılığında Takasbank aracılığıyla 35 milyar liralık kredi taahhüdünde bulunduğunu iddia etmişti.

BDDK aynı gün bu iddiaları yalanlarken, Kavcıoğlu da Sözcü gazetesine yaptığı açıklamada Sayan hakkında suç duyurusunda bulunduğunu ve hem kendisinin ile ailesinin fonlarda hiçbir yatırımı bulunmadığını belirtti.

Yeni Şafak'ın haberinde Taha Çakmak'ın yanı sıra Kavcıoğlu döneminde BDDK daire başkanlığı görevini yürüten Mustafa Alper Taş'ın da ifadelerine yer verildi. Taş, Kavcıoğlu'nun kendisinden ve dönemin başkan yardımcısı Muhammet Erişen'den Birevim'in sahibi Murat Çiftçi'yi satışa ikna etmelerini talep ettiğini, aksi takdirde şirketin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredileceği mesajının iletildiğini öne sürdü.

Kavcıoğlu görevinden ayrılırken BDDK'nın fon operasyonlarıyla herhangi bir ilgisinin bulunmadığını savunmuştu. Eski mesai arkadaşlarının bugün yayımlanan beyanları ise Kavcıoğlu'nun bizzat gerçekleştirdiği öne sürülen görüşmeleri ve verdiği iddia edilen talimatları kapsamaktadır. Soruşturma sürecinin bu yeni iddialarla birlikte derinleşmesi bekleniyor.

Peki fon soruşturmasının kilit halkalarından biri haline gelen Şahap Kavcıoğlu kimdir? Halkbank genel müdür yardımcılığından AKP milletvekilliğine uzanan süreçte Kavcıoğlu, Merkez Bankası ve ardından BDDK koltuğuna nasıl oturdu?

Kavcıoğlu, 23 Mayıs 1967 tarihinde Bayburt'ta dünyaya geldi. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Bölümü'nden mezun olan Kavcıoğlu, İstanbul Üniversitesi Muhasebe Enstitüsünde denetim eğitimi aldı ve İngiltere'deki Hastings College'da işletmecilik alanında eğitim gördü.

Yüksek lisans ve doktora derecelerini Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsünde tamamlayan Kavcıoğlu, 1991 yılında Esbank'ta müfettiş yardımcısı olarak göreve başladı. Aynı kurumda şube müdürlüğü ve genel müdür yardımcılığı görevlerine kadar yükseldi.

Halkbank, 2003 yılında Kavcıoğlu'nu İstanbul bölge koordinatörlüğüne atadı. Sonraki on iki yıl boyunca kamu bankasının perakende bankacılık, esnaf ve KOBİ bankacılığı, kredi politikaları ile insan kaynakları birimlerinden sorumlu genel müdür yardımcılığı görevlerini yürüttü.

Bu süreçte Kavcıoğlu, Bayburt Eğitim Kültür ve Hizmet Vakfı'nın başkanlık görevini de üstlendi.

Kasım 2015 seçimlerinde AKP'nin Bayburt milletvekili aday listesinde eski Maliye Müsteşarı Naci Ağbal birinci sırada, Kavcıoğlu ise ikinci sırada yer aldı. AKP ildeki her iki sandalyeyi de kazanırken, bu iki isim altı yıl sonra Merkez Bankası'ndaki yönetim değişimiyle yeniden aynı gündemde anıldı.

Kavcıoğlu'nun milletvekilliği dönemi Haziran 2018'de tamamlandı.

VakıfBank, aynı yılın Ağustos ayında Kavcıoğlu'nu yönetim kuruluna dahil etti; Kavcıoğlu bu kurumda yönetim kurulu başkan vekilliği, Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'nda ise yönetim kurulu başkanlığı görevlerini yürüttü.

Bunun yanı sıra Kavcıoğlu, hakkında bugün iddialar yayımlayan Yeni Şafak gazetesinde ekonomi makaleleri kaleme aldı ve o dönemde faiz ile kur politikalarına dair değerlendirmelerini okuyucularla paylaştı.

Kavcıoğlu, 9 Şubat 2021 tarihli "Enflasyon, faiz ve döviz kuru" başlıklı yazısında yüksek faizin üretim maliyetlerini artıracağını savundu. Bu görüş, Erdoğan'ın yüksek faizin enflasyonu körüklediği yönündeki politikasıyla birebir örtüşüyordu. Naci Ağbal'ın başkanlığındaki Para Politikası Kurulu 18 Mart'ta politika faizini yüzde 17'den yüzde 19'a yükseltti; Erdoğan ise bu karardan iki gün sonra Ağbal'ı görevden alarak yerine Kavcıoğlu'nu atadı. Reuters verilerine göre Türk Lirası, atamanın ardından pazartesi günü ilk işlem saatlerinde dolar karşısında yaklaşık yüzde 15 oranında değer kaybetti.

Kavcıoğlu yönetimindeki Para Politikası Kurulu, gerçekleştirdiği ilk toplantıda faizi yüzde 19 oranında sabit tuttu. Eylül 2021'de başlatılan indirim döngüsüyle Aralık 2021'de faiz yüzde 14 seviyesine indirildi. Döviz kurundaki artışın ardından hükümet aynı ay kur korumalı mevduat sistemini yürürlüğe koydu. Yıllık tüketici enflasyonu ise Ekim 2022'de yüzde 85,51 oranına ulaştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2023 seçimlerinin ardından Kavcıoğlu'nun yerine Hafize Gaye Erkan'ı getirdi. Erkan başkanlığındaki kurul ilk toplantısında faizi yüzde 8,5'ten yüzde 15'e yükseltti. Erdoğan ise Kavcıoğlu'nu Merkez Bankası'ndan ayrıldığı gün bankalar ile tasarruf finansman şirketlerinin denetiminden sorumlu BDDK başkanlığına atadı.

Erdoğan'ın 9 Haziran 2023 tarihinde Kavcıoğlu'nu BDDK'nın başına getirmesi, ekonomi yönetimindeki yeni dönemin izleyeceği yolu tartışmaya açtı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek görevi devralırken ekonomi politikalarında rasyonel zemine dönüş sinyali vermişti.

Bu bağlamda Reuters'a göre, düşük faiz politikasını Merkez Bankası'nda uygulayan Kavcıoğlu'nun bankacılık denetim kurumunun liderliğine getirilmesi yatırımcılar arasında şaşkınlık yarattı ve iki ismin uyum içinde çalışıp çalışamayacağı meselesini gündeme taşıdı.

Şimşek, atama kararının duyurulduğu gün Kavcıoğlu'nu tebrik ederek bankacılık sektöründeki tecrübesine dikkat çekti. Gazeteci Erdal Sağlam ise ertesi gün kaleme aldığı yazıda, Şimşek'in Erdoğan'a sunduğu aday listesinde Kavcıoğlu'nun bulunmadığını ve bakanın bu atamayı Resmi Gazete'den öğrendiğini yakın çevresine aktardığını belirtti.

Kavcıoğlu'nun BDDK başkanlığı döneminde verilen onaylardan biri, fon soruşturmasıyla bugünkü gündeme gelen Katılımevim grubunu kapsıyordu.

Kurul, Aralık 2024 tarihinde aralarında Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ ve Serdar Turhan'ın da bulunduğu ortaklara katılım bankası kurma izni verdi. Kurul, Şubat 2026'da ise İktisat Katılım Bankası unvanını alan bu kuruma faaliyet iznini de tahsis etti.

Kavcıoğlu, görevinden affını talep ettiği gün Sözcü gazetesinden İsmail Saymaz'a verdiği röportajda İktisat Katılım Bankası'na sunulan izne ilişkin soruları yanıtladı. Fon çıkışlarının başlaması üzerine bankanın faaliyete geçişini 3 Ağustos tarihinde askıya aldıklarını belirten Kavcıoğlu, faaliyet izni vermediklerinin altını çizdi.

Buna karşın BDDK'nın ilgili bankaya 26 Şubat 2026 tarihinde faaliyet izni verdiği ve bu kararın 4 Mart'ta Resmi Gazete'de yayımlandığı görüldü.