SpaceX, yaklaşık 22 buçuk saat süren bir seferin arkasından dev Starship roketinin üst kısmını ilk defa başarıyla yakalamayı başardı. Araç Dünya'ya döndükten sonra fırlatma kulesinin yakınında havada kaldı ve şirketin yemek çubuğu anlamına gelen chopsticks lakabını taktığı mekanik kollar tarafından sabitlendi. Firma aynı zamanda roketin alt kısmını da yakalamayı hedeflemişti fakat bu plan Cuma günü gerçekleşen fırlatmanın ardından iptal edildi.
SpaceX'in Starship'in her iki parçasını da güvenli bir şekilde kurtarması gerekiyor. Bu sayede roket tekrar tekrar uçurularak masraflar büyük oranda azaltılabilecek. Roketlerin yeryüzünde yakalanmasıyla hedeflenen amaç da tam olarak bu. Araç Teksas eyaletindeki Boca Chica bölgesinde yer alan Starbase sahasına dönerken, denemeyi takip eden çalışanlar büyük bir sevinç yaşadı. Bu olay Starship'in 15'inci deneme uçuşu olma özelliğini taşıyor ve her iki parçanın da tamamen geri kazanılmasının amaçlandığı ilk test olarak kayda geçti.
Toplam 124 metre boyundaki roket, Cuma günü yerel saatle 16.47 saatinde Teksas eyaletindeki Boca Chica fırlatma alanından gökyüzüne yükseldi. Planlanan senaryo, roketin alt bileşeni olan Super Heavy iticisini inişi sırasında altı buçuk dakika sonra yakalamaktı. Lakin itici otomatik iptal mekanizmasını devreye soktu ve okyanusa doğru yöneldi. Deniz yüzeyi üzerinde kısa bir süre kaldıktan sonra infilak etti. Elon Musk ilerleyen saatlerde X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, iticinin yakıtının bir miktar azaldığını bildirdi.
Roketin üst parçası ise uzay yolculuğuna devam ederek yüksek hızlı internet hizmeti veren Starlink takımyıldızının bir parçasını oluşturan 26 uyduyu yörüngeye yerleştirdi. Bu üst kademe Dünya etrafında 14 tur attıktan sonra fırlatma kulesine geri döndü. SpaceX daha önceki üç deneme uçuşunda Super Heavy iticisini yakalamayı başarmıştı. Fakat roketin üst kademesinin chopsticks kolları tarafından yakalanması ilk kez gerçekleşti.
Şirket uçuş öncesinde bu parçayı yalnızca uzaydayken durumunu dikkatle inceledikten sonra yakalamayı deneyeceğini bildirmişti. Herhangi bir problem saptanması durumunda üst kısmın da iticide olduğu gibi okyanusa indirileceği ifade edilmişti. Tamamen tekrar kullanılabilir bir roket imal etmek SpaceX'in uzun vadeli hedefleri arasında yer alıyor. Kurum 2015 yılında Falcon 9 iticisini dikey olarak indirerek bir roket parçasını bu şekilde kurtaran ilk şirket unvanını almıştı.
Falcon 9 roketleri günümüzde yılda 100 kereden fazla uçuyor ve alt bölümün yeniden kullanılabilmesi fırlatma harcamalarını ciddi biçimde düşürüyor. Royal Aeronautical Society Başkanı Profesör Malcolm Macdonald, Starship'in tamamının indirilebilmesinin uzay taşımacılığını bir üst aşamaya taşıyacağını ifade etti ancak bu durumun bu uçuşta gerçekleşmediğini aktardı. Macdonald birinci kademenin kurtarılamamasının bir gerileme olduğunu, buna karşın Ship'in başarılı dönüşünün önemli bir adım teşkil ettiğini belirtti.
SpaceX'in bu yıl halka açık bir statü kazanmasının ardından hissedarlar bu uçuşu yakından takip etti. NASA da aynı şekilde süreci izledi. Starship'in kaydettiği ilerleme, NASA'nın 2028 senesinde insanları Ay'a gönderme hedefi açısından doğrudan sonuçlar doğuruyor. SpaceX, Ship aracını nihayetinde astronotları Ay yüzeyine taşıyacak bir iniş aracına dönüştürmek amacıyla NASA ile anlaşma imzaladı. Fakat bu alanda çalışan tek kurum SpaceX değil.
Rakip teknoloji lideri Jeff Bezos'un sahibi olduğu Blue Origin firmasının da New Glenn roketi ve iniş aracını Ay görevleri için kullanmayı öngören bir sözleşmesi bulunuyor. İki şirket de 2027 yazında yapılması planlanan Artemis III görevinde kritik görevler üstlenecek. Starship'in bu taahhütleri yerine getirebilmesi için önümüzdeki aylarda ciddi adımlar atması şart. Roketin gelişim hızı şirketin beklentilerinin gerisinde kaldı.
Blue Origin firmasının da önünde uzun bir yol var. Şirket bu yılın başlarında roketinin patlaması ve Florida fırlatma tesisinin hasar görmesiyle önemli bir aksama yaşadı. Kurum uzay aracının yıl sonuna kadar tekrar faaliyete geçeceğini duyurmuştu ancak uçuşların başlaması 2027'nin başına ertelendi. NASA takvim hedeflerini tutturma hususunda baskı altında bulunuyor ve kurum yöneticisi Jared Isaacman ABD'nin Ay'a varış konusunda Çin ile rekabet halinde olduğunu dile getirmişti. Çin 2030 yılına kadar taykonotlarını Ay yüzeyine ulaştırmayı hedefliyor.