Türkiye'deki dizi sektörü, reklam gelirlerinde yaşanan azalma nedeniyle ciddi bir ekonomik darboğazdan geçiyor. Yapım şirketleri, maliyetleri düşürmek amacıyla oyunculardan ücret indirimi talep etmeye başladı ancak oyuncular bu durumun sorunu çözmeyeceğini savunuyor.
Medyapım sahibi Fatih Aksoy, krizin küresel olduğunu ve dijital platformlar ile influencerların reklam pastasından pay almasının geleneksel televizyonculuğu etkilediğini belirtti. Aksoy, yurt dışı satışların koruyucu etkisinin azaldığını ve Türkiye'deki finansal krizin süreci hızlandırdığını ifade etti. Bölüm başı 600-700 bin dolarlık maliyetlerin sürdürülemez olduğunu vurgulayan Aksoy, sadece oyuncuların değil, tüm prodüksiyon kalemlerinin ülke ekonomisine uygun seviyelere çekilmesi gerektiğini söyledi.
Avşar Film'in sahibi Şükrü Avşar ve Süreç Film'in sahibi İsmail Gündoğdu da benzer görüşleri paylaşarak, reklam gelirlerinin dijital mecralara kaydığını ve kâr marjlarının kalmadığını belirtti. Yapımcılar, bölüm başı ortalama 30-35 milyon TL olan maliyetlerin üçte birinin oyunculara, üçte birinin ekibe ve geri kalanının ise mekan kiraları gibi giderlere gittiğini açıkladı. Özellikle mekan ücretlerinin günlük 200-300 bin liradan başladığı belirtildi.
Sektörde dizi ve bölüm sayılarında geçen sezona oranla yaklaşık yüzde 20'lik bir düşüş yaşandı. Kanallar, reklam kotalarını dolduramadıkları için bazı dönemlerde yeni bölümleri yayınlamaktan vazgeçti. Öte yandan, reklam gelirini artırmak için 140 dakikaya kadar uzatılan bölüm süreleri hem maliyetleri artırdı hem de çalışma koşullarını zorlaştırdı. Şükrü Avşar, dünya genelinde böyle bir formatın olmadığını ve sürelerin 70-80 dakikaya çekilmesi gerektiğini savundu.
Fatih Aksoy, reklam kuşağı ihtiyacının azalmasıyla dizi sürelerinin kaçınılmaz olarak kısalacağını öngörüyor. Süreç Film'in sahibi Gündoğdu ise sürelerin kısalmasının içerik kalitesini artırabileceğini düşünüyor. Türkiye'nin dizi ihracatında ABD ve İngiltere'nin ardından üçüncü sıraya gerilediği belirtilirken, Güney Kore'nin süre açısından Türkiye'ye en yakın ülke olduğu kaydedildi.
Eleştirmen Murat Tolga Şen, uzun bölümlerin izleyiciyi edilgen tutma amacı taşıdığını ve seyircinin artık bu içeriklerden sıkıldığını iddia etti. Şen, televizyon izleyicisinin ekonomik olarak en zayıf kesim olduğunu ve reklam verenlerin bu nedenle ilgisini kaybettiğini öne sürerek, ulusal kanallardaki dizilerin geleceğinin karanlık olduğunu savundu.
Krizin aşılması için Fatih Aksoy, Avrupa'daki örneklere benzer şekilde devlet desteğinin şart olduğunu vurguladı. Şükrü Avşar ise kanalların daha düşük bütçeli sit-com ve yarışma programlarına yönelebileceğini öngörürken, Murat Tolga Şen Türk dizilerinin dünya genelindeki popülaritesinin de sona ereceğini tahmin ediyor.