Zelenskiy'den Washington'a Güvenlik Garantisi Açıklaması Çağrısı

Zelenskiy'den Washington'a Güvenlik Garantisi Açıklaması Çağrısı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, savaş sonrasında ülkesine teklif edilen NATO'nun 5. maddesine benzer güvenlik taahhütlerinin kapsamının netleştirilmesi için ABD'den resmi açıklama talep etti. Zelenskiy, Rusya'nın yeni bir askeri harekat başlatmasının artık bir ihtimal değil, sadece zaman meselesi haline geldiğini dile getirdi.

Perşembe akşamı Berlin'deki Gönüllüler Koalisyonu zirvesinin ardından konuşan Zelenskiy, 5. madde hususunda müttefikler arasında tam bir mutabakat olduğundan şüphe duyduğunu belirterek bunun pratikte ne anlama geldiğini sordu.

NATO'nun ortak savunma prensibine dayanan ve bir üyeye yapılan saldırının tüm üyere yapılmış sayılmasını öngören bu model ilk defa geçen yıl aralık ayında ortaya atılmış ancak barış müzakerelerinin kesilmesiyle askıda kalmıştı. Perşembe günü Avrupalı liderlerin Berlin buluşmasıyla konu yeniden gündeme taşındı.

Zirveye katılan ABD Özel Temsilcisi Jared Kushner, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın bitiminde Ukrayna'ya bu tarz bir güvenlik teminatı sunulmasına olumlu yaklaştığını ifade etti.

Zelenskiy ile beraber açıklama yapan Kushner, Washington açısından 5. madde benzeri bir güvencenin çok ciddi bir adım olduğunu, ABD çıkarlarıyla örtüşmesi ve geniş bir paketin parçası olması gerektiğini vurguladı.

Kushner, Moskova yönetiminin bu konsepte eskisine nazaran daha sıcak baktığını öne sürerken, taraflar arasında hâlâ derin bir güvensizlik ve soru işaretleri olduğunu da kabul etti. Rusya'nın yeni bir savaş istemediğini savunan Kushner, bu sebeple Avrupa ile Moskova arasında kanal açılmasının şart olduğunu kaydetti.

Kushner, yapılacak her türlü mutabakatın denetlenmesi ve ihlali halinde sert tedbirlerin alınması için çıkar odaklı bir mekanizma kurulması gerektiğinin altını çizdi.

Buna karşın Zelenskiy, sonraki basın buluşmasında Kushner'in verdiği yanıtların belirsiz olduğunu savunarak Amerikan askerlerinin sahaya inmesi veya üs kurulması gibi konularda netlik istedi.

Zelenskiy, Amerikan birliklerinin durumu hakkında kendisinin de bir bilgisi bulunmadığını ve bu konuda somut bir yanıt beklediğini kaydetti.

Zelenskiy, 5. madde benzeri bir korumanın işe yaraması için ABD ve Avrupalı müttefiklerin, Rusya'nın olası yeni bir saldırısına ne şekilde yanıt vereceklerini şimdiden kesin olarak bildirmeleri gerektiğini belirtti.

Ortakların ne yapacağını bilmek istediğini söyleyen Zelenskiy, Rusya'nın saldırıyı tekrarlayacağını ve o an müttefiklerin tepkisinin ne olacağını sordu.

Zelenskiy, net yanıtların yalnızca müttefikler için değil, savaş sonrasında ülkeye gelecek yatırımcılar ve halk için de hayati olduğunu ifade etti.

Ukrayna'nın uzun vadeli hedefi olan NATO üyeliğinin, 5. maddeden doğan kolektif savunmayı doğrudan sağlayacağı için durumu şüpheye yer bırakmayacak biçimde netleştireceğini dile getirdi.

Kiev'in NATO üyeliği müttefikler arasında anlaşmazlık yaratmaya devam ediyor; bazı devletler bunun caydırıcı olacağını savunurken, bazıları ise Rusya'yı provoke edeceğini düşünüyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise perşembe günü yaptığı değerlendirmede, Moskova'nın katı tutumu sebebiyle Ukrayna'nın NATO üyeliği meselesinin tekrar masaya yatırılması lüzumunu belirtti.

Berlin'deki zirve, Almanya, Fransa ve İngiltere liderlerinin imzaladığı ortak metinle tamamlandı ve metinde 5. madde tarzı güvencelere üstü kapalı biçimde yer verildi.

Belgede bu taahhüt doğrudan 5. madde olarak adlandırılmadı; bunun yerine, Rusya'nın olası yeni bir silahlı saldırısı karşısında barışı sağlamak amacıyla hukuki bağlayıcılığı bulunan ulusal mekanizmalara dayalı önlemlerden bahsedildi.